( 1 ) و جودت عربان تعجّبها نمودند و آفرينها كردند . پس ، أبو عبيده با جلادتى تمام و قوّتى كامل آواز داد : اى مسلمانان ، شجاعت و مبارزت اين لشكر اين بود كه ديديد و خداى سبحانه ما را به فضل و لطف خويش نگاه داشت . اين ساعت وقت آن است كه متوكّل على اللّه بر كفار به موافقت حمله بريده باشد كه كارى از پيش رود و بدانيد كه رضاى خداى تعالى و بهشت جاويد جز به صبر در چنين مواقع نتوان يافت . هر كه در اين موقف كشته شود درجهء شهادت خواهد يافت و آن كس كه بماند فتح و غنيمت خواهد برد . دل بر جنگ بنهيد و شمشير و نيزه را كار فرماييد . جملهء لشكر در موافقت أبو عبيده حمله آوردند و جنگ عظيم كردند . خويشتن را به يك دفعه بر صفهاى روم زده ميمنه و ميسره و قلب ايشان بر هم شكستند و از يك ديگر جدا انداختند و بىقياس از لشكر كفار به قتل آوردند . روميان بشكستند و منهزم گشتند و مسلمانان آواز تكبير و تهليل برآوردند و روى بديشان نهادند . قيس بن هبيره المرادى كه از ابطال نامدار بود در آن جنگ به نيزه و شمشير حمله‌هاى مردانه آورد تا نيزه او بشكست و شمشير او ريخته گشت ، همچنان باز مىگشت و شمشير و نيزه ديگر مىستد و با دشمنان مىآويخت تا چند مبارز نامى را از كفّار به دار البوار فرستاد . چنين روايت كنند كه در آن روز در دست قيس بن هبيره ده نيزه و دو شمشير بشكست و سى و چند معروف و مبارز را مجروح گردانيد . او را چهل و هفت زخم رسيد . عاقبت ، سلامت ماند و كشته نشد و بازگشت و بر جاى خويشتن آمد ، و مسلمانان هم [ 33 ب ] بر جاى خويش آمدند . القصّه ، روميان پس از آنكه منهزم شدند باز اجتماع نموده بازگشتند و دهل و نقاره و كوس مىزدند . پس ، خالد وليد آمد به أبو عبيده پيوست و در قلب بايستاد و ميمنه و ميسره و جناح استوار نمود و هر كس را به جايگاه خود بايستانيد و سر برهنه كرد . عادت او اين بود كه چون حمله خواستى كرد سر برهنه كردى و حمله آوردى . جمله لشكر با او حمله كردند و آواز بلند تكبير و تهليل برداشتند . روميان طاقت حملهء ايشان نياورده پشت دادند . مسلمانان از عقب ايشان مىرسيده به شمشير و تير و نيزه مىكشتند . راويان اخبار [ 16 ] آورده‌اند كه در اين جنگ هفت هزار بطريق نامدار و چهار هزار خدمتكار ايشان كشته شدند و از مسلمانان هفده كس به شهادت پيوستند . خلق بسيار از

--> [ ( 16 ) ] ت . ب : « راويان اخبار » حذف شده است ، ل : « اخبار » حذف شده است .